Mục lục nội dung chính:
- 1. Giới thiệu
- 2. Thông tin cần lưu ý về Thông tư 99/2025/TT-BTC
- 3. Điểm khác biệt chính giữa Thông tư 99 và Thông tư 200
- 4. Hệ thống tài khoản theo Thông tư 99/2025/TT-BTC
- 5. Cập nhật báo cáo tài chính theo chuẩn Thông tư 99/2025/TT-BTC
- 6. Báo cáo giữa niên độ
- 7. Ý nghĩa & tác động đối với doanh nghiệp
- 8. Doanh nghiệp cần chuẩn bị gì để đáp ứng Thông tư 99
1. Giới thiệu
Từ ngày 01/01/2026, Thông tư 99/2025/TT-BTC chính thức có hiệu lực và mang đến nhiều thay đổi quan trọng về hệ thống tài khoản kế toán, chứng từ và báo cáo tài chính. Đây là thời điểm doanh nghiệp cần rà soát lại toàn bộ hệ thống kế toán để đảm bảo tuân thủ pháp luật.
Việc lựa chọn phần mềm kế toán chuẩn Thông tư 99 sẽ giúp doanh nghiệp chuyển đổi dễ dàng, hạn chế sai sót và tối ưu hiệu quả quản trị.
2. Thông tin cần lưu ý về Thông tư 99/2025/TT-BTC
Thông tư 99/2025/TT-BTC được Bộ Tài chính ban hành ngày 27/10/2025, quy định về chế độ kế toán doanh nghiệp. Thông tư có hiệu lực từ 01/01/2026 và áp dụng cho năm tài chính bắt đầu từ hoặc sau 01/01/2026. Đây là văn bản mới thay thế hàng loạt quy định cũ nhằm chuẩn hóa hệ thống kế toán và tăng tính minh bạch cho doanh nghiệp.
Thông tư 99/2025/TT-BTC thay thế các văn bản sau:
- Thông tư 200/2014/TT-BTC ngày 22/12/2014.
- Thông tư 75/2015/TT-BTC ngày 18/05/2015 (sửa đổi TT200).
- Thông tư 53/2016/TT-BTC ngày 21/03/2016 (sửa đổi TT200).
Lưu ý: Một số quy định về kế toán cổ phần hoá DNNN trong Thông tư 200 vẫn còn hiệu lực đến khi có văn bản thay thế.
3. Điểm khác biệt chính giữa Thông tư 99 và Thông tư 200
3.1. Đối tượng áp dụng
- TT 200: Tất cả loại hình doanh nghiệp.
- TT 99: Mở rộng thêm tổ chức tín dụng / chi nhánh ngân hàng (cho nghiệp vụ không đặc thù).
3.2. Hệ thống tài khoản kế toán
- Thiết kế lại logic hơn, giảm trùng lặp, bổ sung nhiều tài khoản mới, phản ánh bản chất giao dịch tốt hơn.
3.3. Nguyên tắc ghi nhận doanh thu – chi phí
- Chuyển từ “ghi nhận theo chứng từ” sang “ghi nhận theo bản chất kinh tế”, tiệm cận IFRS.
3.4. Hệ thống báo cáo tài chính
TT99 bổ sung bộ báo cáo giữa niên độ với mẫu:
- Đầy đủ
- Tóm lược
Tăng tính minh bạch, mở rộng phân tích so với TT200.
3.5. Chứng từ – sổ sách điện tử
- TT99 hỗ trợ đầy đủ chứng từ điện tử, sổ sách điện tử, phân quyền truy cập và kiểm soát nội bộ.
3.6. Kiểm soát nội bộ
- Doanh nghiệp phải tự thiết kế quy trình kiểm soát phù hợp mô hình hoạt động.
3.7. Đơn vị tiền tệ kế toán
- Mặc định VND.
- Có thể chọn ngoại tệ nếu đáp ứng điều kiện, nhưng phải đăng ký từ đầu niên độ và giải trình.
4. Hệ thống tài khoản theo Thông tư 99/2025/TT-BTC
Thông tư 99 tinh gọn hệ thống tài khoản, tiệm cận IFRS, thay đổi mạnh cách ghi nhận – đánh giá tài sản, bỏ một số tài khoản cũ không còn phù hợp và bổ sung tài khoản mới.
4.1. Một số điểm bổ sung nổi bật
- 215 – Tài sản sinh học (phù hợp IAS 41).
- 82112 – Chi phí thuế TNDN bổ sung (thuế tối thiểu toàn cầu).
- Thay đổi tên tài khoản để phản ánh đúng bản chất nghiệp vụ.
4.2. Bảng đổi tên tài khoản
| Thông tư 200 | Thông tư 99 |
|---|---|
| 112 – Tiền gửi Ngân hàng | 112 – Tiền gửi không kỳ hạn |
| 155 – Thành phẩm | 155 – Sản phẩm |
| 158 – Hàng hóa kho bảo thuế | 158 – Nguyên liệu, vật tư tại kho bảo thuế |
| 242 – Chi phí trả trước | 242 – Chi phí chờ phân bổ |
| 244 – Cầm cố, thế chấp, ký quỹ, ký cược | 244 – Ký quỹ, ký cược |
| 419 – Cổ phiếu quỹ | 419 – Cổ phiếu mua lại của chính mình |
Phần mềm TL đã hoàn thiện cập nhật toàn bộ danh mục tài khoản theo chuẩn Thông tư 99/2025/TT-BTC.
5. Cập nhật báo cáo tài chính theo chuẩn Thông tư 99/2025/TT-BTC
Theo Thông tư 99, bộ báo cáo tài chính gồm 4 báo cáo chính:
| Báo cáo | Tên đầy đủ | Mẫu báo cáo |
|---|---|---|
| Báo cáo tình hình tài chính | Báo cáo tình hình tài chính năm | B 01 – DN |
| Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh | Báo cáo tình hình tài chính năm | B 02 – DN |
| Báo cáo lưu chuyển tiền tệ | Báo cáo lưu chuyển tiền tệ năm | B 03 – DN |
| Thuyết minh báo cáo tài chính | Thuyết minh báo cáo tài chính năm | B 09 – DN |
Phần mềm TL đã và đang cập nhật đầy đủ mẫu báo cáo theo TT99/2025/TT-BTC.
6. Báo cáo giữa niên độ
Áp dụng khi doanh nghiệp lập báo cáo trong năm tài chính.
| Báo cáo | Mẫu đầy đủ | Mẫu tóm lược |
|---|---|---|
| Báo cáo tình hình tài chính | B01a – DN | B016 – DN |
| Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh | B02a – DN | B026 – DN |
| Báo cáo lưu chuyển tiền tệ | B03a – DN | B036 – DN |
| Thuyết minh báo cáo tài chính | B09a – DN | B09a – DN |
7. Ý nghĩa & tác động đối với doanh nghiệp
7.1 Ưu điểm
- Tăng tính tự chủ trong thiết kế hệ thống kế toán.
- Phù hợp doanh nghiệp đa quốc gia, hoạt động ngoại tệ.
- Minh bạch hơn, dễ hội nhập quốc tế và tiếp cận nguồn vốn.
- Hệ thống tài khoản & báo cáo mới hỗ trợ quản trị hiệu quả.
7.2 Thách thức
- Phải rà soát toàn bộ hệ thống kế toán – sổ sách.
- Yêu cầu cao hơn về kiểm soát nội bộ.
- Nếu chọn ngoại tệ làm đơn vị kế toán cần chuẩn bị kỹ.
- Có thể phát sinh chi phí đào tạo, nâng cấp phần mềm.
8. Doanh nghiệp cần chuẩn bị gì để đáp ứng Thông tư 99
- Rà soát hệ thống kế toán & phần mềm để đảm bảo tuân thủ TT99.
- Đào tạo nhân sự kế toán – tài chính về hệ thống tài khoản, báo cáo mới.
- Xây dựng và chuẩn hóa quy trình nội bộ, phân quyền rõ ràng.
Xem thêm
- Phần mềm kế toán
- Phần mềm quản lý / chăm sóc khách hàng
- Phần mềm quản lý nhân sự
- Phần mềm quản lý doanh nghiệp toàn diện ERP
- Phần mềm quản lý kho hàng WMS
